Adar Poonawalla Clean City Initiative

एक प्रभावी इंडक्शन (विद्यार्थी परिचय व स्वागत समारंभ) कार्यक्रम हा विद्यार्थ्यांच्या विचारांना योग्य दिशा देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतो. हा कार्यक्रम विद्यार्थ्यांना वर्गाबाहेरील वास्तव जीवनातील आव्हाने,जबाबदाऱ्या आणि संधी समजून घेण्यास मदत करतो. या सुरूवातीच्या संवादातून विद्यार्थी आपल्या शैक्षणिक ज्ञानाला सामाजिक जबाबदारी आणि नागरी जाणीवांशी जोडू लागतात.  याच दृष्टीकोनातून अदर पुनावाला क्लीन सिटी इनिशिएटिव्ह (एपीसीसीआय) ने 25 मार्च 2026 रोजी कीस्टोन स्कुल ऑफ इंजिनिअरींगच्या विद्यार्थी इंडक्शन कार्यक्रमात सहभाग घेतला. एपीसीसीआयचे मुख्य कामकाज अधिकारी मल्हार करवंदे यांनी अर्बन इंडिया : क्लीनर,ग्रीनर आणि हेल्दीअर या विषयावर विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला.त्यांनी प्रभावी कचरा व्यवस्थापन आणि स्वच्छ,शाश्वत शहरे उभारण्यात नागरिक आणि संस्थांची भूमिका किती महत्त्वाची आहे,हे अधोरेखित केले.   इंडक्शन कार्यक्रमात कचरा व्यवस्थापनाचा समावेश करणे महत्त्वाचे आहे,कारण यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये पर्यावरणीय जबाबदारीबाबत जागरूकता निर्माण होते.तसेच विद्यार्थी केवळ पाठ्यपुस्तकांपुरत...

22 मार्च 2026 रोजी जागतिक जल दिन साजरा केला जात असून पृथ्वी आणि आपल्या जीवनाच्या शाश्वततेसाठी पाण्याचे महत्त्व यानिमित्ताने पुन्हा एकदा अधोरेखित होते. अयोग्य कचरा व्यवस्थापन,सांडपाणी आणि दैनंदिन मानवी कृतींमुळे आज जगभरातील नद्या,तलाव आणि जलस्त्रोत मोठ्या प्रमाणात प्रदूषित झाल्या आहेत.कचरा आणि जल प्रदूषणामुळे केवळ जलसृष्टीच नव्हे तर मानवी आरोग्य आणि भविष्यातील पाणी उपलब्धतेलाही धोका निर्माण झाला आहे. जेव्हा ओला आणि सुका कचरा एकत्र मिसळला जातो,तेव्हा तो बहुतेकवेळा लँडफील किंवा कचरा डेपोत जातो.येथे कचरा कुजताना लिचेट नावाचा विषारी द्रव तयार होऊ शकतो.हा जमिनीत झिरपला तर भूजल प्रदूषित होऊ शकते.दुसरीकडे प्लास्टिक,धातू आणि रसायनांसारख्या कचऱ्याचे सहज विघटन होत नाही.कालांतराने त्यातून देखील घातक पदार्थांमुळे हानी होऊ शकते. या सर्व बाबतीत आपण एक व्यक्ती म्हणून स्वच्छ पाण्यासाठी योगदान देऊ शकतो का?याचे उत्तर होय असून दैनंदिन जीवनात प्रत्येक जण काही सोप्या कृतीतून मोठा बदल घडवू शकतो. कचऱ्याचे वर्गीकरण करा घरात ओला व सुका कचरा वेगळा ठेवा.यामुळे पुनर्वापर सुलभ होतो आणि हानिकारक कचरा जलस...

World Water Day reminds us of the vital role water plays in sustaining life and the urgent need to protect it from pollution. Today, water bodies across the world are increasingly contaminated due to improper waste disposal, industrial discharge, and everyday human activities. Waste and water pollution not only harm aquatic ecosystems but also threaten human health and future water security. When wet and dry waste are mixed, most of it ends up in landfills. In these dumps, organic (wet) waste decomposes and releases a toxic liquid called leachate. This leachate seeps into the soil and can contaminate groundwater. At the same time, dry waste like plastic, metal, and chemicals do not decompose easily and release harmful substances over time. As individuals, can we contribute? The answer is yes- we have the power to make a meaningful difference through simple actions in our daily lives: Step 1: Segregate Waste Start by separating waste into wet and dry categories at home. Thi...

अदर पुनावाला क्लीन सिटी इनिशिएटिव्ह ने नुकतेच रस्ता सुरक्षा सप्ताहात सहभागी होत वाहतूक नियमांबद्दल जनजागृती केली. या उपक्रमांतर्गत एपीसीसीआयच्या तब्बल 450 हून अधिक स्वच्छता सैनिकांनी 50 हून अधिक चौकांमध्ये वाहतूक नियम फलकांद्वारे जनजागृती केली.यावेळी नागरिकांशी संवाद साधत वाहतूक नियमांचे महत्त्व अधोरेखित केले. वाहतूक नियमांचे पालन करणाऱ्या 300 हून अधिक चालकांचा गुलाबाचे फुल देऊन सत्कार करण्यात आला.या संपूर्ण उपक्रमामध्ये पुणे वाहतूक शाखेचा सहयोग लाभला. हा उपक्रम पुणे वाहतूक पोलिस आयुक्त मनोज पाटील आणि उपायुक्त हिम्मत जाधव यांच्या मार्गदर्शनाखाली पार पडला.   वाढणारी लोकसंख्या,रस्त्यावर झपाट्याने वाढणारी वाहनांची संख्या यामुळे पुण्यातील वाहतूकीत लक्षणीय वाढ झाली आहे.त्यात नियम न पाळणाऱ्यांमुळे वाहतूक कोंडीत अजून भर पडते,तसेच इतर चालक व पादचाऱ्यांच्या जीवाला देखील धोका निर्माण होऊ शकतो.त्यामुळेच वाहतूक नियमांच्या पालनाबाबत जनजागृती ही महत्त्वाची आहे.हेच उद्दिष्ट ठेवत एपीसीसीआयचे स्वच्छता सैनिक या उपक्रमामध्ये सहभागी झाले.  

The Adar Poonawalla Clean City Initiative (APCCI) actively participated in Road Safety Week to spread awareness about traffic rules and responsible road behavior. More than 450 waste warriors from APCCI took part in the campaign, holding placards and engaging with citizens at over 50 major chowks across Pune. Through direct interaction, they emphasized the importance of following traffic regulations to ensure the safety of drivers, pedestrians, and commuters. As part of the initiative, over 300 motorists who were found adhering to traffic rules were appreciated and felicitated with roses as a gesture of encouragement. The campaign was carried out with the support of the Pune Traffic Branch and under the guidance of senior traffic officials including Pune Traffic Police Commissioner Manoj Patil and Deputy Commissioner Himmat Jadhav.. With Pune witnessing rapid population growth and a significant rise in the number of vehicles, traffic congestion has become a pressing issue...

मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स इंडस्ट्रीज ॲन्ड ॲग्रीकल्चर (एमसीसीआयए) तर्फे पुण्यात हॉटेल जे.डब्ल्यू.मॅरिएट येथे नुकतेच पुणे इंटरनॅशनल समिटचे आयोजन करण्यात आले होते.या दोन दिवसीय परिषदेत विविध उद्योग क्षेत्रातील नेतृत्व व व्यावसायिक सहभागी झाले होते.या परिषदेबरोबरच एका प्रदर्शनाचे आयोजन करण्यात आले होते.त्यात अदर पुनावाला क्लीन सिटी इनिशिएटिव्ह (एपीसीसीआय) ने एका विशेष पॅव्हेलियन द्वारे आपल्या उपक्रमांची माहिती प्रदर्शित केली. या ठिकाणी भेट देणाऱ्या विविध व्यावसायिकांशी कचरा व्यवस्थापन आणि शाश्वतता याबाबत एपीसीसीआयच्या प्रतिनिधींनी संवाद साधला. झपाट्याने विकसित होणाऱ्या भारताच्या अर्थव्यवस्थेमुळे वस्तूंचा वापर लक्षणीयरित्या वाढत आहे.म्हणूनच याला अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त झाले असून जागरूकता वाढणे गरजेचे आहे.या दृष्टीने उद्योगातील नेतृत्व आणि व्यावसायिकांमध्ये याची जागरूकता वाढविण्यासाठी एपीसीसीआय पॅव्हेलियन द्वारे माहिती देण्यात आली. भेट देणाऱ्या विविध लोकांनी शाश्वततेबाबत त्यांचा दृष्टीकोन मांडला.एपीसीसीआयच्या कार्याचे त्यांनी आवर्जून कौतुक केले.  

The Pune International Business Summit 2026, recently organised by MCCIA at Hotel JW Marriott, brought together industry leaders and key decision-makers from diverse sectors for a two-day conference. The Adar Poonawalla Clean City Initiative (APCCI) marked its active presence at the summit by showcasing its work through a dedicated pavilion at the exhibition held alongside the event. The APCCI pavilion attracted several industry professionals and leaders who engaged in meaningful discussions around waste management and sustainability. Visitors acknowledged APCCI’s significant role in maintaining city cleanliness and promoting sustainable practices in Pune. With rapid economic growth leading to increased consumption, the need for effective waste management has become more critical than ever. Addressing this growing challenge, APCCI continues to create awareness among citizens as well as industry stakeholders through a range of initiatives. Its participation in the Pune Int...

जेव्हा कुठल्याही व्यक्तीकडून आपल्या बरोबरच्या संवादात किंवा व्यवहारात प्रामाणिकपणा आणि मानवी मुल्ये दिसून येतात,तेव्हा आपल्या सभोवतालच्या गोष्टी आणखी सकारात्मक दिसायला लागतात. आयुष्यात चांगली माणसे टिकून आहेत,याचा प्रत्यय येत एक नवी आशा निर्माण होते. असाच प्रत्यय नुकतेच काही घटनांमुळे आला. आमच्या स्वच्छता सैनिक आणि गाडी चालकांनी हरवलेल्या वस्तू मुळ मालकांना सुखरूप परत केल्या.पहिल्या घटनेत ड्राईव्हर महेश साबळे व ऑपरेटर रोहित साठे यांना सापडलेला उच्च किंमतीचा मोबाईल फोन परत केला,तर दुसऱ्या घटनेत सुपरवायझर विवेक खडतरे व सुपरवायझर दिनेश भंडारी,ड्राईव्हर अनिल साबळे आणि ऑपरेटर प्रज्वल जगदाळे यांनी आधार कार्ड,क्रेडिट कार्ड,ड्रायव्हिंग लायसन्स असे मौल्यवान दस्ताऐवज असलेली पर्स परत केली.त्यांच्या प्रामाणिकपणाचे या वस्तूच्या मुळ मालकांनी कौतुक केले.या सर्व स्वच्छता सैनिक व ड्रायव्हरना सुपरवायझर फारूख बांगी यांचे मार्गदर्शन मिळाले.   त्यांच्या कार्याचे कौतुक करण्यासाठी अदर पुनावाला क्लीन सिटी इनिशिएटिव्ह (एपीसीसीआय) च्या कार्यालयात विशेष सत्कार करण्यात आला. याप्रसंगी एपीसीसीआयच...

When we experience honesty and strong human values in someone’s behaviour, the world around us begins to feel more positive. It gives rise to a renewed sense of hope, reminding us that truly good people still exist. A few recent incidents brought about this very feeling. In two recent incidents, our Waste Warriors went beyond their duties and  safely returned valuable lost items to their original owners. In the first incident, driver Mahesh Sable and operator Rohit Sathe returned a high-end mobile phone that was found during regular work, while in the second incident, driver Anil Sable and operator Prajwal Jagdale returned a purse containing valuable documents like Aadhar card, credit card, driving license. The process was led by Supervisors Farooque Bangi, Vivek Khadtare and Dinesh Bhandari.     The owners of the items expressed their appreciation for the integrity shown by the waste warriors. In recognition of their honesty and for upholding the brand’s co...

शाश्वत भविष्यासाठी केवळ धोरणे आणि तंत्रज्ञान पुरेसे नाही,तर त्यासाठी व्यक्तीगत पातळीवरून सुरू होणारा बदल आवश्यक आहे. हाच महत्त्वाचा संदेश अधोरेखित करत स्मार्ट एन्व्हायरो सिस्टिम्स प्रा.लि.चे संस्थापक संदीप कानेटकर यांनी अदर पुनावाला क्लीन सिटी इनिशिएटिव्ह (एपीसीसीआय) अंतर्गत आयोजित करण्यात आलेल्या क्लीन सिटी टॉक्स या उपक्रमात तरूणांशी संवाद साधला. विविध क्षेत्रांतील व्यावसायिकांचे प्रत्यक्ष अनुभव जाणून घेत नेतृत्व आणि शाश्वततेचा वेध घेणे हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे. इंटर्नशिपसाठी कचरा व्यवस्थापन क्षेत्र निवडणाऱ्या महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांशी बोलताना कानेटकर यांनी योग्य कचरा व्यवस्थापनाची कार्यसंस्कृती विकसित करण्याची गरज अधोरेखित केली. खऱ्या अर्थाने परिवर्तनाची सुरूवात ही वैयक्तिक जबाबदारीतून होते आणि विशेषत: लहान वयात,शाळांमधून रूजवली गेली पाहिजे,असे त्यांनी सांगितले. कचरा व्यवस्थापनाचे विविध पैलू,सेंद्रिय कचऱ्याच्या व्यवस्थापनातील आव्हाने याबाबत त्यांनी सादरीकरण केले.   या चर्चेतील महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे कोणत्याही कचरा व्यवस्थापन व्यवस्थेचा कणा असलेल्या स्वच्छता सैनिकांंप्रती ...

Creating a sustainable future requires more than policies and technology—it demands a cultural shift that begins at the individual level. Emphasizing this crucial message, Mr. Sandeep Kanetkar, Founder of Smart Enviro Systems Pvt. Ltd., addressed young minds at  Clean City Talks , an initiative by the  Adar Poonawalla Clean City Initiative (APCCI).  The initiative aims to explore leadership and sustainability through real-world experiences shared by professionals across sectors. Speaking to a group of college students who have chosen internships in the field of waste management, Mr. Kanetkar highlighted the urgent need for a culture of proper waste management. He stressed that meaningful change starts with individual responsibility and must be nurtured from a young age, particularly through schools. His presentation offered valuable insights into various aspects of waste management, with a special focus on the challenges associated with organic waste handling. A key takea...

अदर पुनावाला क्लीन सिटी इनिशिएटिव्ह (एपीसीसीआय) दशकपूर्ती ने जानेवारी 2026 मध्ये 10 वर्षे पूर्ण केली असून तंत्रज्ञान चलित उपाय,नागरी सहयोग आणि लोक सहभागातून शाश्वत शहरी परिवर्तनामध्ये एक नवा मापदंड प्रस्थापित केला आहे.स्वच्छ भारत मिशन ने प्रेरित होऊन उद्योगपती व लोकहितकर्ता श्री.अदर पुनावाला यांनी 2015 साली या उपक्रमाची घोषणा केली.पुणे शहरात सार्वजनिक स्वच्छतेमध्ये सुधारणा व्हावी आणि स्वच्छ शहराच्या दृष्टीने नागरिकांमध्ये अभिमानाची भावना वाढावी यासाठी एक केंद्रित,ध्येय आधारित प्रयत्न म्हणून वैयक्तिक निधी देऊन एपीसीसीआयची त्यांनी सुरूवात केली.या उपक्रमाचे औपचारिक उद्घाटन जानेवारी 2016 मध्ये करण्यात आले. एक धाडसी दृष्टीकोनातून सुरू झालेला हा उपक्रम आता तंत्रज्ञान आधारित सार्वजनिक-खासगी भागीदारीत विकसित झाला आहे.एखादे शहर स्वच्छ व आरोग्यदायी बनविण्यासाठी अभिनवता, सहयोग व लोकसहभागातून कसे साध्य करता येईल याची पुर्नव्याख्या या उपक्रमाने केली आहे. या उपक्रमाच्या केंद्रस्थानी नागरी सहकार्य,तंत्रज्ञान आधारित उपाय आणि नागरिकांचा सहभाग आहे.महानगरपालिका,स्वच्छता कर्मचारी आणि शहरी नियोजकांशी जवळू...

January 2026 marks a significant milestone for the Adar Poonawalla Clean City Initiative ( APCCI)  as it completes 10 years of driving sustainable urban transformation. Inspired by ‘Swachh Bharat Mission’, Industrialist and Philanthropist Mr.Adar Poonawalla announced the initiative in 2015 by committing   personal funds to launch APCCI as a focused, mission-driven effort to enhance public sanitation and foster civic pride in Pune.   The initiative was formally inaugurated in January 2016. What began as a bold vision has evolved into a technology-driven public–private partnership that has redefined how cities can collaborate, innovate, and engage citizens to create cleaner, healthier urban spaces. At the heart of the initiative lies  civic collaboration, technology-driven solutions and citizens engagement  By working closely with municipal bodies, sanitation workers, urban planners, the initiative has strengthened city systems rather than ...

नवीन वर्ष म्हणजे नवीन सुरूवात,नव्या आशा आणि नव्याने चांगले काहीतरी करण्याचा संकल्प घेऊन येते. स्वच्छ आणि आरोग्यदायी शहर घडवण्याची हीच एक प्रभावी संधी असून याची सुरूवात आपल्या घरापासूनच करता येऊ शकते. कचरा व्यवस्थापनाच्या सवयींमध्ये साधे,छोटे पण सातत्यपूर्ण बदल केल्यास प्रत्येक कुटुंब हरित आणि स्वच्छ भविष्यात योगदान देऊ शकते. काही सोपे उपाय देखील शहर स्वच्छ ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात. कचऱ्याचे वर्गीकरण करून सुरूवात करा : योग्य कचरा व्यवस्थापनासाठी कचऱ्याचे अचूक वर्गीकरण करणे गरजेचे असते. घरात कचरा जमा करण्यासाठी दोन किंवा तीन पेट्या ठेवा - एक ओला कचरा म्हणजे अन्नाचे उरलेले पदार्थ यासाठी,दुसरी पेटी कागद,प्लास्टिक,धातू व काच अशा प्रकारच्या सुका कचऱ्यासाठी आणि तिसरी पेटी बॅटरी व ई-कचरा यांसारख्या घातक वस्तूंसाठी वापरावी. यामुळे पुनर्वापर सुलभ होऊन कचरा वर्गीकरणावरील ताण कमी होतो. पुनर्वापरापूर्वी कचरा कमी करा : जास्त पुनर्वापर करण्यापेक्षा कमी कचरा निर्माण करणे अधिक चांगले आहे. पुनर्वापर करता येणाऱ्या पिशव्या व पाण्याच्या बाटल्यांचा वापर करा. एकदाच वापरल्या जाणाऱ्या प्लास्टिक...

A new year brings fresh beginnings, a new hope and resolve to do something good. It is a powerful opportunity to build a cleaner, healthier city starting right at home. By making simple, consistent changes to how we manage waste, every household can contribute to a greener future. Some simple steps can go a long way in contributing to a cleaner city. Begin with waste segregation.   Proper waste management starts by separating waste where it is created. Keep two or three bins at home—one for wet waste like food leftovers, one for dry waste such as paper, plastic, metal, and glass, and another for harmful items like batteries and e-waste. *Pack health hazardous waste like diapers, sanitary pads, bandages, e tc separately and put a red mark on it.* This helps recycling work better and reduces the burden on landfills and  processing plants.  Reduce waste before recycling .  Creating less waste is better than recycling more. Use reusable bags and water bott...

यंदाच्या वर्षातील सर्वात प्रेरणादायी बाब म्हणजे आपल्या शहरासाठी पुढाकार घेऊन जबाबदारी स्विकारणाऱ्या युवा स्वयंसेवकांचा वाढता सहभाग. अदर पूनावाला क्लीन सिटी इनिशिएटिव्ह (एपीसीसीआय) तर्फे आपल्या दैनंदिन कामकाजापलीकडे जाऊन पुणे शहरात मोठ्या प्रमाणावर सार्वजनिक स्वच्छता मोहिमांमध्ये सक्रीय सहभाग घेतला जातो.   या उपक्रमांमध्ये सार्वजनिक ठिकाणांची स्वच्छता,नदी तटांची साफसफाई,वारसा स्थळांच्या सभोवतालच्या परिसराची स्वच्छता,मॅरेथॉन नंतरची स्वच्छता मोहिम तसेच सण-उत्सवांनंतर स्वच्छता करणे यांचा समावेश आहे. अर्थपूर्ण सहभाग आणि वाढती जनजागृती यांमुळे 2025 हे वर्ष विशेष ठरले आहे. जनजागृतीतील दिसून येणारा महत्त्वपूर्ण बदल यावर्षी स्वच्छता मोहिमांची संख्या तसेच त्यामध्ये सहभागी झालेल्या स्वयंसेवकांच्या संख्येत लक्षणीय वाढ झाली. ही वाढ नागरिकांच्या मानसिकतेत झालेल्या सकारात्मक बदलाचे स्पष्ट प्रतिबिंब आहे. लोकांना आता सार्वजनिक ठिकाणांच्या वापराबरोबरच त्या जागांची स्वच्छता व सौंदर्य टिकवून ठेवण्यासाठी सक्रियपणे योगदान द्यायचे आहे. जागरूकतेच्या अभावामुळे मोठ्या कार्यक्रमांनंतर कचऱ्याचे ढीग मागे राहण्...

One of the most inspiring highlights of this year has been the increasing involvement of young volunteers stepping up and taking responsibility for their city. At Adar Poonawalla Clean City Initiative (APCCI), cleanliness activities have always been at the heart of our work—beyond our day-to-day operations, actively engaging in large-scale public cleanliness drives across Pune. These initiatives include cleaning public spaces, riverbanks, areas around heritage sites, post-marathon clean-ups, and restoring cleanliness after major festivals. As we reflect on 2025, it stands out as a particularly special year, marked by meaningful participation and growing public awareness. A Visible Shift in Public Awareness This year witnessed a substantial increase in both the number of cleanliness drives and the volunteers who joined them. This growth clearly reflects a positive shift in citizens’ mindsets. People are no longer passive users of public spaces—they now want to actively con...

When we think of soil we think of food, when we think of soil we think of plants, when we think of soil we think of the habitat for countless organisms that survive on it, when we think of soil, we think of water and when we think of soil we think of earth! Healthy soil is fundamental to life, serving as the basis for food production, biodiversity, and the regulation of water and climate systems. It supports plant growth, sustains ecological balance, and underpins the planet’s essential nutrient and carbon cycles. When we think of soil we think of vast open farmlands, away from urban areas but rarely do we think about the urban soil which is the very theme of this years ‘World Soil Day’ celebrated on 5 th December every year. This World Soil Day 2025 focuses on urban landscapes with the theme "Healthy Soils for Healthy Cities." It  is no secret that with climate change, increasing human activity our soils are getting affected. It is not only affected the soil health but ...

माती म्हटलं की, झाडे, अन्न, मातीवर अवलंबून असलेली असंख्य जीवजंतूंचे अधिवास अशा अनेक गोष्टी आपल्या डोळ्यासमोर उभे राहतात. माती म्हटले की पाणी आणि पृथ्वी आठवते! निरोगी माती ही जीवनाची पायाभूत गरज असून ती अन्न उत्पादन, जैवविविधता तसेच पाणी व हवामान व्यवस्थापनासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. माती वनस्पतींच्या वाढीस आधार देते, पर्यावरणातील संतुलन राखते आणि पृथ्वीच्या आवश्यक पोषकद्रव्य व कार्बन चक्राला स्थिर ठेवते. साधारणपणे माती म्हटलं की आपल्याला शहरांपासून दूर असलेली विशाल शेत जमीन आठवते, पण शहरी भागातील मातीबद्दल आपण क्वचितच विचार करतो आणि यावर्षीच्या वर्ल्ड सॉईल डे चा विषय हा या शहरी भागातील मातीच्या आरोग्यावर आधारित आहे.दरवर्षी 5 डिसेंबरला साजरा होणाऱ्या ‌‘जागतिक मृदा दिन‌’ (वर्ल्ड सॉईल डे) 2025 ची संकल्पना ही हेल्दी सॉईल्स फॉर हेल्दी सिटीज (निरोगी शहरे निरोगी मातीमुळे) ही असून शहरातील पर्यावरण व माती यांवर विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे.   हवामान बदल आणि वाढत्या मानवी हस्तक्षेपांमुळे आपल्या मातीवर गंभीर परिणाम होत आहेत. याचा परिणाम फक्त मातीच्या आरोग्यावरच नाही तर संपूर्ण ...