Adar Poonawalla Clean City Initiative

कडाक्याच्या उन्हाळ्यापासून दिलासा देत पावसाळा वातावरणात गारवा पसरवतो. पावसाळ्यातील वातावरण निसर्गाच्या विविध रंगांनी भरलेले,आल्हाददायक आणि उत्साही असते.  मात्र पावसाळा यासोबतच कचऱ्याबाबतची अनेक आव्हाने देखील घेऊन येतो. विशेषतः शहरी भागात रस्त्यावर टाकलेला कचरा आणि त्या कचऱ्याचे प्रमाण हे स्वच्छता दूतांसाठी एक मोठे आव्हान असते. रस्त्यावर टाकलेला कचरा जर उचलला गेला नाही तर तो पावसाच्या पाण्यासोबत नाले आणि सखोल भागात वाहून जातो आणि तिथे अडथळे निर्माण करतो.ओला कचरा लवकर सडत असल्याने दुर्गंधी, डासांची पैदास तसेच पाणी साचणे अशा गंभीर समस्या निर्माण होतात. प्लास्टिक कचरा देखील ड्रेनेज मध्ये अडथळे निर्माण करत या समस्येत अधिक भर पडते. यामुळेच जगभरातील शहरी रस्त्यांवर आणि आसपासच्या परिसरात पाणी साठणे हे एक नेहमीचेच  दृश्य बनत चालले आहे.   याबद्दल आपण काय करू शकतो? १. कचऱ्याची विल्हेवाट - कचरा व्यवस्थापनात महानगरपालिकेची प्रमुख भूमिका असली, तरी वैयक्तिक पातळीवर योगदान दिल्यास खऱ्या अर्थाने बदल घडू शकतो. कचरा वर्गीकरणामुळे केवळ पावसाळ्यातच नव्हे तर वर्षभरातील बहुतेक समस्...

जगाची लोकसंख्या जसजशी वाढत चालली आहे तसतसे कचऱ्याचे प्रमाण आणि संबंधित समस्या देखील वाढत चालल्या आहेत. कचरा व्यवस्थापन आणि  मातीचे आरोग्य हे दोन महत्त्वाचे परस्परसंबंधित घटक आहेत जे शाश्वत विकासासाठी महत्त्वाचे आहेत. अयोग्य कचरा व्यवस्थापनाचा परिणाम हा मातीच्या आरोग्यावर तसेच एकूणच पर्यावरणावर दिसून येतो. अयोग्य कचरा व्यवस्थापन,रस्त्यावरील कचरा विलग न करणे, उघड्यावर कचरा टाकणे किंवा जाळण्यामुळे हवा, पाणी आणि माती प्रदूषित होते. कचऱ्यामध्ये टाकून दिलेल्या पदार्थांमधून हानिकारक रसायने आणि विषारी द्रव्ये जमिनीत येऊन भूजल संसाधने दूषित करतात आणि मातीतील सूक्ष्मजीव आणि पोषक घटकांवर नकारात्मक परिणाम करतात.  मातीचे भौतिक, रासायनिक आणि जैविक गुणधर्म हे वनस्पतींची वाढ, पाणी गाळण्याची प्रक्रिया, कार्बन शोषून घेणे आणि पोषणाचे  चक्र यामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात. माती ही विशेषत: निरोगी जमिनीची धूप आणि पुराचा धोका कमी करण्यास मदत करते. तसेच कार्बन  शोषून घेण्याचे कार्य करून हवामान बदल कमी करण्यास हातभार लावते.  मातीचे आरोग्य सुधारणे शक्य आहे, परंतु अयोग्य क...

कचऱ्याच्या संदर्भामध्ये आपला एक नेहमी प्रश्न असा असतो की कचऱ्याचे करायचं काय ? ज्या वेळेला एखाद्या वस्तूचा वापर संपतो किंवा ती वस्तू निरुपयोगी होते तेव्हा आपण त्याचा कचरा झाला असे म्हणतो. पण हाच कचरा किंवा अशाच निरुपयोगी वस्तू जर सुस्थितीत सांभाळल्या गेल्या, ठेवल्या,साठवलेल्या गेल्या तर दुसरे कोणते तरी उत्पादन बनवण्यासाठी कच्चा माल म्हणून वापरता येऊ शकतो.उदा.ओला कचरा वेगळा ठेवला गेला आणि तो प्रक्रिया प्रकल्पामध्ये गेल्यावर ओल्या कचऱ्यापासून कंपोस्ट खत किंवा बायोगॅस तयार करता येऊ शकते. ओला कचऱ्यामध्ये प्लास्टिक,धातू,काच असे प्रकारचे न कुजणारे किंवा ज्याच्यापासून पुढचे उपपदार्थ तयार होत नाहीत असा कचरा मिसळला गेला तर प्रकल्पामध्ये कंपोस्ट खत किंवा बायोगॅस तयार होऊ शकत नाही. त्यामुळे प्रकल्प बंद पडतात व अपेक्षित असा परिणाम आपल्याला मिळत नाही आणि अपेक्षित अशा नवीन उत्पादनाची निर्मिती देखील होत नाही.तसेच प्लास्टिकचे सुद्धा आहे.प्लास्टिक कचरा हा एक विशिष्ट समस्या निर्माण करतो. प्लास्टिकचे वर्गीकरण किंवा विलगीकरण योग्य रीतीने केले तर प्लास्टिकचा पुनर्वापर करण्याच्या भरपूर सोयी उप...

The global challenge of waste segregation is one we must confront urgently. Today, whether in households or workplaces, everyone has a critical role in sorting waste at its source. Proper segregation is essential for fostering a sustainable circular economy, where reuse and recycling systems are at the forefront. This blog discusses the significant role individuals play in addressing this pressing issue. What Should We Do with Waste? In waste management, a common question arises: what should we do with our waste? When an item no longer serves a purpose or has reached the end of its life, we classify it as waste. However, much of this waste can be repurposed as raw material for new products. For example, wet waste, when properly sorted, stored, and maintained, can be converted into compost or biogas. This process is achievable when wet waste is separated from other types and directed to appropriate processing facilities. The Importance of Source Segregation If wet waste ...

Often, we observe people grappling with the dilemma of how to dispose of waste generated during household activities or ongoing projects. Similarly, there seems to be a general lack of awareness regarding the appropriate handling of garden waste, such as fallen leaves accumulating in or around garden premises. Consequently, many resort to burning such waste. The act of burning waste has emerged as a significant issue, particularly in urban areas. Faced with the staggering daily influx of waste and a dearth of knowledge regarding proper disposal methods, individuals often opt for the quickest solution: incineration. However, amidst a global climate crisis, one of the simplest yet most impactful steps individuals can take to aid the environment is the proper management of waste. Segregating waste into its various categories—wet, dry, or otherwise—facilitates its processing and recycling, thereby transforming it into reusable materials. However, this necessitates the implem...

अनेक वेळा आपण असे बघतो की घरी काही ना काही तरी काम चालू असते त्यातून काही प्रकारचा कचरा निर्माण होत असतो किंवा इमारतीच्या परिसरात असलेल्या झाडांचा पालापाचोळा त्याची विल्हेवाट कशी लावायची हे नागरिकांना माहीत नसते आणि एकंदरच जागरूकतेचा अभाव असल्यामुळे जमा झालेला कचरा हा  नागरिकांकडून जाळला जातो. कचऱ्याची योग्य, शास्त्रशुद्ध विल्हेवाट कशी लावायची हा खूप महत्वाचा विषय आहे.जेव्हा कचरा हा चांगल्या प्रकारे आदर्श पद्धतीने विलगीकरण केला जातो ओला, सुका  किंवा त्याच्या विविध स्वरूपाबाबत त्यावेळी त्यावर काही ना काही प्रक्रिया करता येते आणि त्याचे काही ना काही तरी दुसऱ्या पदार्थामध्ये रूपांतर करून त्याचा पुनर्वापर करता येऊ शकतो. हे सगळे करण्यासाठी यंत्रणेची गरज असते. ज्या ठिकाणी यंत्रणा उपलब्ध नसते अशा ठिकाणी किंवा जिथे लोकांमध्ये जागरूकता नाही ,अशा ठिकाणी कचऱ्याची विल्हेवाट लावण्याची लोकांनीच शोधून काढलेली सगळ्यात सोपी आणि हानिकारक पद्धत म्हणजे कचरा जाळून टाकणे.  कचरा जाळला म्हणजे आपल्या नजरेआड जातो आणि त्याच्या नंतर त्या कचऱ्याचे काही करावे लागत नाही, अशा विचारातून नाग...

  एकीकडे हवामान बदलाचे भयानक स्वरूप आपण अनुभवत असताना त्याला कारणीभूत असणाऱ्या प्रमुख घटकांपैकी एक असलेल्या कचऱ्याबाबत आपण अजूनही उदासीन आहोत.  आपण कधी विचार केला आहे की कचरा एकदा आपल्या घरातून निघून गेला की त्याचे काय होते? तो गूढपणे अदृश्य होत नाही. आपल्या घरातला कचरा आपल्या नजरेसमोरून गेला की आपली जबाबदारी संपली असा आपला समज झाला आहे.  त्या कचऱ्याचे पुढे काय होते, कचऱ्याची विल्हेवाट कशी लावली जाते, त्यावर कोणत्या प्रक्रिया केल्या जातात याबद्दल फारसे काही माहित नसते.काही सामाजिक संस्था, स्वयंसेवक,विद्यार्थी कचऱ्याच्या समस्या हाताळण्यासाठी व कचऱ्याबाबतची जागरूकता वाढविण्याचे प्रयत्न करत आहेत. तरी देखील वैयक्तिक स्तरावर प्रत्येकाने हे जाणून घेणे गरजेचे आहे की आपल्या घरातून बाहेर पडलेल्या कचऱ्याचे पुढे काय होते.   पूर्वी आपण बाजारातून वस्तू आणण्यासाठी कापडी पिशवीचा वापर करायचो,त्यामुळे कचऱ्याची समस्या ही मर्यादित असायची. सध्याच्या बदललेल्या जीवनशैलीनुसार आपण थेट बाजारात न जाता ऑनलाइन खरेदी करतो. त्यामध्ये वस्तूपेक्षा जास्त हे त्याचे प्लास्टिकचे वेष्टन अस...

As much as we all want our environment to be free of litter, there are still areas prone to chronic waste spots. These areas are often characterized by heaps of trash and debris, and they can diminish the aesthetic value of a place as well as negatively impact public health and safety. But with a little effort, we can all contribute to beautifying these chronic waste spots and make them a pleasant site for everyone.   One of the first things to consider when beautifying a chronic waste spot is to assess the scope of the clean-up. This will help us determine the resources and strategies that we need to employ to tackle the problem effectively. It is essential to coordinate with local authorities, waste collectors and other relevant stakeholders to ensure doorstep waste collection to the nearby citizens, solve the waste collection related issues. Monitor the location for few days so that now garbage is thrown by passerby at the spot. Another crucial consideration is th...